Pierwszy kantor wymiany walut w Polsce powstał w 1989 roku, zaraz po wprowadzeniu przemian gospodarczych związanych z transformacją ustrojową. Był to moment, w którym prywatne kantory zostały zalegalizowane, a Polacy po raz pierwszy mogli otwarcie wymieniać waluty w punktach innych niż banki. Pierwsze takie miejsca zaczęły pojawiać się w dużych miastach, szczególnie w Warszawie, Krakowie i Poznaniu.
Transformacja gospodarcza i narodziny kantorów
Liberalizacja gospodarki po 1989 roku otworzyła drzwi dla prywatnej przedsiębiorczości. Wcześniej obrót walutami był ściśle kontrolowany przez państwo, a posiadanie obcej waluty bywało nawet penalizowane. Dopiero zmiany wprowadzone przez rząd Tadeusza Mazowieckiego i Leszka Balcerowicza umożliwiły powstanie legalnych punktów wymiany.
“Kantory wymiany walut pojawiły się niemal z dnia na dzień, stając się jednym z symboli transformacji wolnorynkowej” – zauważa jeden z ekonomistów zajmujących się okresem przemian ustrojowych.
Jak wyglądał pierwszy kantor
Pierwsze kantory działały w bardzo prostych warunkach – często był to mały lokal z sejfem, okienkiem i tablicą z kursami. Mimo skromnej formy, cieszyły się ogromnym zainteresowaniem. Ceny walut różniły się od bankowych, a prywatni przedsiębiorcy dzięki elastycznym kursom przyciągali klientów.
“W pierwszych tygodniach działalności niektóre kantory przyjmowały kilkudziesięciu klientów dziennie, co jak na tamte czasy było imponującym wynikiem” – podaje jedno z ówczesnych pism gospodarczych.
Rozwój i znaczenie kantorów w Polsce
W latach 90. kantory wymiany walut rozprzestrzeniły się po całym kraju. Stały się stałym elementem miejskiego krajobrazu i miejscem, gdzie Polacy mogli po raz pierwszy w swobodny sposób nabywać waluty potrzebne do podróży czy handlu.
Ciekawostki o kantorach
- W pierwszych kantorch kursy walut często wypisywano ręcznie na tablicach kredowych.
- Niektóre kantory mieściły się w kioskach lub w hotelowych recepcjach.
- Po kilku latach działalności kantory zaczęły oferować również usługi przewalutowania i przekazów pieniężnych.
Podsumowując, powstanie pierwszych kantorów w Polsce w 1989 roku było jednym z pierwszych przejawów wolnego rynku po dekadach centralnie sterowanej gospodarki. To właśnie dzięki nim wymiana walut stała się codziennością, a słowo „kantor” na trwałe wpisało się w język i kulturę życia gospodarczego w Polsce.
