Za niezapłacenie kosztów sądowych można ponieść poważne konsekwencje finansowe i prawne. W pierwszej kolejności sprawa trafia do egzekucji komorniczej, a w skrajnych przypadkach może prowadzić nawet do wszczęcia postępowania karnego w związku z uchylaniem się od obowiązków wobec Skarbu Państwa. Warto więc wiedzieć, co dokładnie dzieje się, gdy uczestnik postępowania nie reguluje należnych opłat sądowych.
Czym są koszty sądowe?
Koszty sądowe to wszelkie opłaty i wydatki, które ponoszą strony postępowania w związku z prowadzeniem sprawy przed sądem. Obejmują one m.in. opłaty sądowe od pozwów, wniosków, apelacji, a także koszty opinii biegłych i świadków. Ich wysokość reguluje ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.
Konsekwencje braku płatności
W przypadku braku zapłaty kosztów sądowych, sąd może najpierw wezwać do ich uiszczenia w wyznaczonym terminie. Jeżeli uczestnik postępowania tego nie zrobi, sąd może:
- Odrzucić pismo procesowe – np. pozew, apelację lub skargę;
- Umorzyć postępowanie, jeśli opłata dotyczyła wniosku wszczynającego sprawę;
- Przekazać należność do egzekucji komorniczej – dotyczy to opłat zasądzonych po zakończeniu sprawy.
Egzekucja należności przez komornika
Gdy koszty sądowe staną się wymagalne, a dłużnik ich nie ureguluje, sprawa kierowana jest do komornika. Egzekucja odbywa się tak, jak w przypadku innych długów wobec Skarbu Państwa. Komornik może zająć wynagrodzenie za pracę, rachunek bankowy lub majątek ruchomy i nieruchomy dłużnika.
„Zaległe koszty sądowe stanowią dochód budżetu państwa. Ich ściąganiem zajmuje się organ egzekucyjny właściwy dla miejsca zamieszkania dłużnika” – wskazuje Ministerstwo Sprawiedliwości.
Możliwość zwolnienia z kosztów
Osoby, których sytuacja finansowa uniemożliwia pokrycie kosztów, mogą ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd może całkowicie lub częściowo zwolnić z opłat, jeśli wnioskodawca wykaże, że ich uiszczenie zagroziłoby utrzymaniu jego lub rodziny.
Podsumowanie
Niezapłacenie kosztów sądowych nie jest błahostką. Choć same kwoty mogą wydawać się niewielkie, ich ignorowanie prowadzi do egzekucji, a w skrajnych przypadkach do poważniejszych konsekwencji prawnych. Dlatego zawsze warto reagować na wezwania sądu, a w razie trudności finansowych – złożyć wniosek o zwolnienie z kosztów, zamiast unikać płatności.
