Zmuszanie pracownika do wykonywania obowiązków zawodowych podczas zwolnienia lekarskiego (L4) jest niezgodne z prawem i może skutkować dla pracodawcy poważnymi konsekwencjami. Takie działanie może być traktowane jako naruszenie prawa pracy, przepisów o ochronie zdrowia oraz dóbr osobistych pracownika. Grożą za to sankcje finansowe, a nawet odpowiedzialność karna.
Nielegalne praktyki – czym jest zmuszanie do pracy na L4?
Przebywanie na zwolnieniu lekarskim oznacza, że lekarz uznał, iż pracownik ze względu na stan zdrowia nie może wykonywać pracy. Zgodnie z przepisami, w czasie L4 pracownik ma obowiązek **powstrzymać się od aktywności zawodowej**, aby umożliwić proces leczenia i rekonwalescencji. Wymaganie od niego pracy – nawet zdalnej – stanowi złamanie zasad zwolnienia lekarskiego oraz naruszenie przepisów Kodeksu pracy.
Konsekwencje prawne dla pracodawcy
Pracodawca, który zmusza pracownika do pracy podczas L4, może ponieść konsekwencje na kilku płaszczyznach:
- Odpowiedzialność wykroczeniowa – zgodnie z art. 281 Kodeksu pracy, za naruszenie praw pracownika grozi mandat w wysokości od 1 000 do 30 000 zł.
- Odpowiedzialność cywilna – pracownik może dochodzić zadośćuczynienia lub odszkodowania za narażenie zdrowia bądź naruszenie dóbr osobistych.
- Odpowiedzialność karna – w skrajnych przypadkach, gdy działanie pracodawcy stanowi uporczywe naruszanie praw pracowniczych, może dojść do postawienia zarzutów z art. 218 §1a Kodeksu karnego.
Stanowisko instytucji i ekspertów
„Zwolnienie lekarskie służy regeneracji i leczeniu. Wykonywanie pracy w tym czasie może naruszać przepisy o ubezpieczeniach społecznych i prowadzić do utraty prawa do zasiłku chorobowego” – wskazuje ekspert z Państwowej Inspekcji Pracy.
Inspektorzy PIP podkreślają, że nawet subtelne formy nacisku, np. prośby o wykonanie „drobnego zadania”, stanowią formę przymusu i mogą być zgłoszone jako naruszenie. Pracownik ma prawo odmówić wykonywania jakichkolwiek obowiązków w czasie L4, bez obawy o konsekwencje ze strony pracodawcy.
Jak może zareagować pracownik?
W przypadku, gdy pracodawca wymaga pracy podczas zwolnienia lekarskiego, pracownik powinien:
- Zgłosić sprawę do Państwowej Inspekcji Pracy.
- Zachować dowody nacisku – np. wiadomości e-mail, SMS lub nagrania rozmów.
- Rozważyć skierowanie sprawy do sądu pracy.
Podsumowanie
Zmusić pracownika do pracy podczas zwolnienia lekarskiego nie można – prawo jednoznacznie stoi po stronie zatrudnionego. Pracodawca, który ignoruje te przepisy, naraża się na wysokie grzywny, odpowiedzialność prawną i utratę reputacji. Warto pamiętać, że zdrowie pracownika jest priorytetem, a L4 nie jest przywilejem, lecz elementem ochrony jego bezpieczeństwa i praw.
