Brak aktualnych badań lekarskich u pracowników może skutkować dla pracodawcy poważnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi. Grożą mu m.in. wysokie kary pieniężne, odpowiedzialność karna, a nawet wstrzymanie pracy zakładu. Przede wszystkim jednak naraża on bezpieczeństwo swoich pracowników oraz ryzykuje utratą reputacji firmy.
Podstawa prawna obowiązkowych badań lekarskich
Obowiązek kierowania pracowników na badania profilaktyczne wynika z Kodeksu pracy, a dokładnie z art. 229. Pracodawca ma obowiązek zapewnić, by pracownik został dopuszczony do pracy tylko wtedy, gdy posiada aktualne orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania danej pracy.
„Niedopuszczenie pracownika do pracy bez aktualnych badań lekarskich stanowi naruszenie przepisów prawa pracy i może być podstawą odpowiedzialności pracodawcy” – czytamy w jednym z opracowań Państwowej Inspekcji Pracy.
Rodzaje badań lekarskich
- Wstępne – przed rozpoczęciem pracy;
- Okresowe – wykonywane w ustalonych terminach;
- Kontrolne – po chorobie trwającej dłużej niż 30 dni.
Brak któregokolwiek z tych badań oznacza, że pracownik nie może być dopuszczony do pracy, nawet jeśli wydaje się w pełni zdrowy.
Konsekwencje dla pracodawcy
Kary finansowe i odpowiedzialność karna
Za naruszenie przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym za brak badań lekarskich, pracodawcy grozi kara grzywny od 1000 do 30 000 zł. W skrajnych przypadkach, jeśli dopuszczenie pracownika bez badań doprowadzi do wypadku, pracodawca może podlegać również odpowiedzialności karnej na podstawie przepisów Kodeksu karnego.
„Państwowa Inspekcja Pracy w przypadku stwierdzenia rażących zaniedbań może wydać decyzję wstrzymującą wykonywanie pracy przez pracowników do czasu usunięcia nieprawidłowości.” – informuje serwis zajmujący się prawem pracy.
Utrata reputacji i ryzyko odszkodowań
Poza karami finansowymi, przedsiębiorca może ponieść konsekwencje wizerunkowe. Pracownik, który doznał szkody zdrowotnej w wyniku braku badań, może wystąpić z roszczeniem o odszkodowanie lub zadośćuczynienie.
Jak uniknąć problemów?
Aby uniknąć negatywnych następstw, pracodawca powinien prowadzić rzetelną ewidencję badań lekarskich, pamiętać o terminach badań okresowych oraz nie dopuszczać do pracy osób bez ważnego orzeczenia lekarskiego. Warto także współpracować z profesjonalną jednostką medycyny pracy, która przypomina o zbliżających się terminach badań.
Podsumowując: brak badań lekarskich to nie tylko złamanie prawa pracy, ale także realne zagrożenie dla zdrowia pracowników i funkcjonowania całego przedsiębiorstwa.
